wopr

Krótki zarys historii ratownictwa wodnego III

W 1945 r. reaktywowano Polski Związek Pływacki, jednak początkowo jego działalność nie była zbyt dynamiczna, kursy szkoleniowe organizowane przez związki pływackie odbywały się rzadko.

Dzięki inicjatywie D. Zagajewskiego ratowanie tonących weszło do programu nauczania AWF w 1952 r., w następnych latach wszystkie szkoły wyższe wychowania fizycznego wprowadzają szkolenia z ratownictwa wodnego. Na kursach organizowanych przez PZP i OZP dla instruktorów i trenerów pływania wprowadzono wykłady i ćwiczenia o tonących.

Ministerstwo Gospodarki Komunalnej, rozumiejąc wagę problemu, wydało zarządzenie z dnia 25 czerwca 1952 r. o warunkach korzystania z kąpielisk. Zarząd WOZP powołał Komisję Ratownictwa Wodnego.

Wprowadzono jednolite legitymacje dla ratowników II i I klasy oraz instruktorów ratownictwa wodnego, ujednolicono programy szkoleń obowiązujące na terenie całego kraju. W 1959 r. Zarząd PZP nakazał związkom pływackim powołanie Komisji Ratownictwa Wodnego, które miały organizować szkolenia dla ratowników.

Pomimo wielu dyskusji na temat konieczności powołania organizacji społecznej zajmującej się ratownictwem wodnym, dopiero 11 kwietnia 1962 r. zarządzeniem nr. 74 przewodniczącego Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki powołano Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe.

Większy nacisk położono od tego czasu na rozszerzenie programów szkoleniowych, zwiększenie liczby godzin i wymagań egzaminacyjnych oraz szkolenie ratowników na wodach otwartych.

Opracowanie statutu WOPR trwało do 9 października 1967 r., kiedy został zatwierdzony przez Ministra Spraw Wewnętrznych, od tego momentu Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe zyskało pełnię praw. Dwa lata później na I Krajowym Zjeździe WOPR wybrano Prezesa Zarządu Głównego, Romualda Pietraszka, wiceministra żeglugi.

Pierwsze samodzielne jednostki powstały w Szczecinie, Białymstoku, Rzeszowie, Olsztynie, Zielonej Górze, Wrocławiu, Lublinie, Kielcach, Krakowie, Łodzi, Bydgoszczy, Warszawie, Poznaniu i Gdańsku.

Wprowadzono nowe stopnie: młodszy ratownik, ratownik wodny, starszy ratownik, instruktor ratownictwa wodnego WOPR, instruktor wykładowca WOPR (styczeń 1970 r.). Przeprowadzono weryfikację instruktorów ratownictwa wodnego i ratowników II i I klasy.

Od 1971 r. rozpoczęła się współpraca z FIS, trwająca do tej pory, nawiązano także współpracę z Towarzystwem Anastezjologów Polskich, co pozwoliło ulepszyć metody reanimacji.

Krótki zarys historii ratownictwa wodnego II

W edykcie znajdował się opis tzw. metody Eliasza, opracowanej przez nadwornego lekarza króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, Franciszka Kurcyusza, zamieszczony w jego dziele Opis chorób Prędkiego ratunku potrzebujących…

Kraków był pionierem w organizowania pomocy dla tonących, pierwsze swego rodzaju pogotowie ratunkowe powstaje pod koniec XVIII wieku. W nieodległym Lwowie w 1820 r. ukazuje się książka Nauka i sztuka Pływania zajmująca się problemami pomocy tonącym, holowania do brzegu i przedmiotom pomocnym w tym celu.

Ważnym tytułem była wydana w 1839 r. w Warszawie przez Radę Lekarską Królestwa Wiadomości o ratowaniu osób w stanie pozornej śmierci będących albo nagłą utratą życia zagrożonych pod redakcją A. Janikowskiego. Podkreślano potrzebę usunięcia z dróg oddechowych ciał obcych w przypadku ratowania osób wyciągniętych z wody i przywrócenie oddychania.

Z inicjatywy prawnika i dziennikarza Józefa Radwana w 1898 r. powstaje pierwsze na ziemiach polskich Cesarskie Towarzystwo Ratowania Tonących w Kaliszu, składające się początkowo z 99 członków. Wkrótce z inicjatywy Komitetu Kaliskiego Towarzystwa zostaje wydane Jak ratować tonących Leona Wernica. Książka nie tylko opisywała metody ratowania tonących, ale także wskazówki jak nie dopuścić do takiego wypadku.

Tymczasem w Warszawie działało Petersburskie Towarzystwo Ratowania Tonących, złożone z 63 członków. Utrzymywało ratowników na posterunkach wodnych przy ul. Leszczyńskiego i w pobliżu mostu kolejowego.

Kolejną ważną datą w historii polskiego ratownictwa jest rok 1926, kiedy na posiedzeniu Zarządu Polskiego Związku Pływackiego powołano Komisję Do Spraw Ratownictwa w Siemianowicach. Rok później Komisja ogłosiła 29 czerwca Dniem Ratownika, w którym należy organizować szkolenia i pokazy z zakresu ratownictwa. Rozpoczęto szkolenia ratowników wyznaczając kadrę instruktorską w okręgach: warszawskim, bielskim, giszowieckim, lipińskim, mikołowskim i świętochowickim.

Potem szkolenia odbywały się w Centralnym Instytucie Wychowania Fizycznego w Warszawie pod kierownictwem Kazimierza Laskowskiego, przeszkolonego w ratownictwie w Holandii. Kursy organizowanie były również w Gdyni, ostatni w 1938 r.

Krótki zarys historii ratownictwa wodnego I

Pierwsze towarzystwa dla ratowania zdrowia i życia tonących zaczęto zakładać w XVIII wieku. W 1767 r. w Amsterdamie powstaje Matschappy Tot Redding von Drenkelingen czyli Towarzystwo Ratowania Tonących, dwa lata później w Niemczech założono Hamburskie Zakłady Ratownictwa.

Stowarzyszenia były nie tylko modne ale i potrzebne, w latach 1772-1774 powołano liczne w największych miastach Europy jak Londyn, Paryż, Wiedeń, a także mniejszych jak Lille we Francji, Wenecja i Kopenhaga.

Problemem zapewnienia odpowiedniej wentylacji podczas udzielania pierwszej pomocy zajęli się lekarze, w 1776 r. profesor medycyny w Glasgow i Edynburgu oraz Lord Cathacart opisują szczegółowo intubację tchawicy i metodę wentylacji płuc.

Bardziej powszechny charakter ma wydana w 1799 r. Gimnastik für die Jugend w której autor, Guts-Muths, wiele miejsca poświęca ratownictwu wodnemu.

W XIX w. w Anglii powstaje Royal Human Society, propagujące ratownictwo wodne. Jego członkowie doktor Marschall-Hall, doktor Silvester i doktor Howard opracowali i upowszechnili metody sztucznego oddychania.

W tym czasie francuskie Towarzystwo Ratunkowe założone przez Raymonda Pitet, rozpoczyna działania w celu utworzenia międzynarodowej organizacji zrzeszającej ratowników z całego świata.

Pierwszy Międzynarodowy Zjazd Towarzystw Ratowniczych w 1879 r. w Marsylii, postanawia zgrupować wszystkie towarzystwa w jednej organizacji stworzonej w tym celu.

W 1908 r. w Berlinie ma miejsce kongres, któremu przewodniczy profesor Fryderyk Esmarck a dwa lata później kolejny w Saint-Quen, powołując Międzynarodową Federację Ratownictwa (od 1952 r. Międzynarodowa Federacja Ratownictwa, Niesienia Pomocy i Sportów Użytkowych).

Idea ratownictwa wodnego w Polsce także jest stara, już w 1775 r. dzięki staraniom księcia Czartoryskiego wydano książkę O ratowaniu tonących, a we Wrocławiu ogłoszono „Edykt Prędkiego Ratowania przez nagłe wypadki zaginionych w wodzie…” wydany przez rządzącego wówczas Śląskiem króla pruskiego Fryderyka II. Miał duże znaczenie w rozpowszechnieniu idei nowoczesnego ratownictwa, szczegółowo omawiał metody i techniki ratowania tonących, nadał także ratownictwu status prawny.

Opolski WOPR

Posiada drużyny w Opolu, Dobrzeniu Wielkim, Lipnie i Turawie (nad jeziorem Dużym i Średnim).

Oddziałem opolskiego WOPR jest także Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe w Kędzierzynie – Koźlu, działające na terenie powiatów: Głupczyce, Strzelce Opolskie, Krapkowice, Olesno i Kędzierzyn – Koźle. Pracuje tu około pięćdziesięciu ratowników etatowych i 30 społecznych.

W czerwcu organizowane są Mistrzostwa Województwa Opolskiego w Ratownictwie Wodnym. Ratownicy i strażacy często biorą udział we wspólnych szkoleniach oraz pokazach, uczą się między innymi ratowania w warunkach powodziowych, organizują także Warsztaty.

Organizowane są kursy na stopień Młodszego Ratownika, Ratownika oraz Ratownika wodnego, kursy motorowodne na Sternika Motorowodnego, Starszego Sternika Motorowodnego i Instruktora.

Kursy dla płetwonurków obejmują stopień podstawowy i zaawansowany, nurkowanie nocne oraz w złej widoczności, nawigacji podwodnej (przy wykorzystaniu kompasu oraz znaków orientacyjnych na dnie), nurkowaniu w skafandrach suchych (uzyskanie pływalności zerowej i postępowanie w sytuacjach awaryjnych), nurkowaniu w zbiornikach pokrytych lodem, nurkowania głębokiego (do 40 metrów), na wrakach.

Kursy przygotowujące już zaawansowanych nurków do eksploracji wraków trwają średnio 3 do 4 dni, w tym około 4 godzin zajęć teoretycznych i minimum 4 godziny zajęć praktycznych.

WOPR szkoli także ratowników przedmedycznych z zakresu zabiegów podstawowych jak: resuscytacja, obsługa automatycznych defibrylatorów zewnętrznych, rozpoznanie zagrożenia życia, zastępcza wentylacja przy użyciu maski twarzowej, pośredni masaż serca (ucisk klatki piersiowej), algorytm postępowania w przypadku obecności ciała obcego w drogach oddechowych, z pozycji bocznej bezpiecznej.

Organizowane są także szkolenia przygotowujące do egzaminu z zakresu Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy dla ratowników WOPR, zgodnie z ustawą o Państwowym Ratownictwie Medycznym z dnia 8 września 2006 r. i Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie kursu z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy z 19 marca 2007 r. Mają one na celu przygotowanie ratowników jednostek współpracujących z Państwowym Ratownictwem Medycznym w czasie akcji ratowniczych, szczególnie udzielania pomocy w stanie nagłego zagrożenia zdrowia w miejscu zdarzenia do czasu przyjazdu karetki pogotowia.

Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe

WOPR określa się jako specjalistyczne stowarzyszenie ogólnopolskie, skupiające ratowników wodnych na wszystkich akwenach otwartych i krytych.

Powstał 11 kwietnia 1962 r. na mocy zarządzenia Przewodniczącego Głównego Komitetu Kultury Fizycznej (odpowiadający dzisiejszemu Ministrowi Sportu i Turystyki).

Do Państwowego Ratownictwa Medycznego został włączony ustawą z 8 września 2006 r., wydaną przez Ministra Spraw Wewnętrznych. WOPR to także jeden z członków międzynarodowej organizacji ratowników.

Działalność współfinansuje Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Ratowników obowiązują rozmaite stopnie, określające ich umiejętności i doświadczenie, jest to: młodszy ratownik, ratownik, ratownik wodny pływalni, śródlądowy, morski, starszy ratownik wodny. Uprawnieni do pracy w ratownictwie i prowadzenia kursów szkoleniowych są instruktorzy WOPR i instruktorzy-wykładowcy WOPR, może im asystować młodszy instruktor.

Ratownictwo wodne to również dyscyplina sportowa, rozgrywana na plaży lub na basenie. W Polsce jej początki datuje się na 1900 r., kiedy w Warszawie odbyły się pierwsze zawody ratowników.

Do obowiązków ratownika WOPR należy patrolowanie i obserwowanie terenu kąpieliska, reagowanie na sygnał wzywania pomocy. Kontrola urządzeń i sprzętu zapewniających bezpieczeństwo kąpieli a także strefy dla umiejących i nie umiejących pływać.

Wywieszanie na maszcie flagi informującej – flaga biała zezwala na kąpiel, flaga czerwona jej zakazuje. Flagę czerwoną wywiesza się kiedy temperatura wody spadnie poniżej 14˚C, widoczność jest ograniczona do 50 m, szybkość wiatru przekracza 5 stopni w skali Beauforta a fala przekracza 70 cm wysokości (z pienistymi grzywami) oraz występują silne prądy wsteczne.

Ratownik dysponuje odpowiednimi urządzeniami alarmowymi, którymi sygnalizuje nadchodzącą burzę lub inne niebezpieczeństwo, używa ich także kiedy pływający złamią przepisy kąpieliska. W tej sytuacji ma obowiązek zareagować i przywrócić porządek.

Codziennie kontroluje głębokość wody, w razie potrzeby przesuwa miejsce kąpieli lub zamyka je czasowo. Należy do niego także oczyszczanie powierzchni wody i dna zbiornika z przedmiotów zagrażających bezpieczeństwu kąpieli.